ZMIANA STRONY

Strona archiwalna. Aktualna strona Fundacji Edukacja dla Demokracji to www.fed.org.pl

Samorząd w parze z kulturą w Lublinie - relacja z wizyty studyjnej Rosjan (cz. II) PDF Drukuj Email
Wpisany przez Tadeusz Rudzki   
piątek, 31 października 2014 13:41

W dniach 20 – 28 września 2014 w ramach projektu „Samorządność i obywatelskość - doświadczenie współpracy polskich i rosyjskich liderów” odbyła się wizyta studyjna siedemnastu Gości z Federacji Rosyjskiej. Gośćmi Fundacji byli absolwenci i słuchacze Moskiewskiej Szkoły Edukacji Obywatelskiej, reprezentujący różne regiony Federacji Rosyjskiej, zaangażowani w działania na rzecz samorządu lokalnego, a także wspierających go instytucji i organizacji. Wśród przybyłych Gości byli lokalni politycy,  dziennikarze,  działacze kultury i  pracownicy uczelni i instytucji naukowych. Owe zróżnicowanie obszarów działań Uczestników wizyty znalazło swoje odzwierciedlenie w programie wizyty, w którym znalazły się spotkania dotyczące zarówno zagadnień samorządowych jak i życia kulturalnego. Wizytę z ramienia FED koordynowała Martyna Kwiatkowska, którą wspierała koordynatorka MSEO, Yuliya Lebedeva. Relację sporządziła Malwina Żyła.

Część programu wizyty studyjnej realizowanej w Lublinie – „Mieście Inspiracji” -  skoncentrowana była wokół spotkań o tematyce kulturalnej i społecznej, współpracy władz miasta z jego mieszkańcami i ich aktywności. Wizytę w Lublinie otwierało spotkanie z panią Moniką Artymiak, dyrektor Punktu Obsługi Mieszkańców Urzędu Miejskiego. Dostępność informacji, łatwość w dopełnianiu formalności  i zakres usług oferowanych  lublinianom przez POM była dla Rosjan co najmniej zaskakująca. W Lublinie nietrudno zauważyć też dbałość o infrastrukturę dostosowaną do potrzeb osób niepełnosprawnych, co nie umknęło uwadze naszych Gości w tym, ale także w innych odwiedzanych przez nas miejscach.

Wprowadzenie do specyfiki działania samorządów lokalnych w Polsce, na przykładzie samorządu w Lublinie powierzone zostało panu Pawłowi Prokopowi, Pełnomocnikowi Prezydenta Miasta ds. partycypacji społecznej i współpracy transgranicznej, prezesowi zarządu Fundacji Inicjatyw Menedżerskich i niezwykle aktywnemu działaczowi na rzecz rozwoju miasta.

Podczas spotkania Uczestnicy zadawali wiele pytań związanych z bogatym doświadczeniem pana Pawła, które zdobywał też w pracy ze wschodnimi partnerami. Było to jedno ze spotkań, które trwało stanowczo za krótko.

Pan Michał Furmanek, pracownik Wydziału Strategii i Obsługi Inwestorów referatu marketingu gospodarczego i Brand Manager marki gospodarczej Lublina, przedstawił naszym Gościom modele budowy marek Lublina: „Lublin. Miasto inspiracji” i „Lublin. Inspiruje biznes”, a także zaprezentował film promujący miasto.

Marka „Lublin. Miasto inspiracji” powstała w 2007 roku i stała się rozpoznawalna dzięki akcjom promocyjnym w Polsce i za granicą. By zwrócić uwagę na korzystne warunki dla inwestorów, w 2012 r. pojawiło się nowe hasło: „Lublin. Inspiruje biznes”. Pan Michał opowiedział o efektywności promocji miasta, które w ostatnich latach dynamicznie się rozwija, przyciągając coraz większy kapitał, także zagranicznych przedsiębiorców.

Nawiązaniem do spotkania o architekturze marki miasta było zaprezentowanie projektu "Twarze Lublina" przez jego autorkę i fotografa, Oksanę Tsymbaliuk. Jak podkreśla sama twórczyni, projekt ma na celu przedstawienie twarzy tych, którzy biorą czynny udział w rozwoju miasta, jednak często pozostają niewidoczni. Na stronie projektu możemy znaleźć fotografię i krótką wypowiedź dot. prowadzonych przez daną osobę działań,  jej zainteresowań i spostrzeżeń na temat Lublina i jego mieszkańców. Spotkanie było tym ciekawsze, że z wieloma działaczami Uczestnicy wizyty mieli okazję spotkać się osobiście.

W środę 24 września swoje kroki skierowaliśmy na ul. Grodzką 1, gdzie w Ośrodku „Brama Grodzka – Teatr NN” oczekiwała nas pani Joanna Zętar. Oprowadzając nas po wystawie, pani Joanna stopniowo odkrywała przed nami dawny Lublin, w którym stykały się i harmonijnie funkcjonowały kultury polska i żydowska. Magię Podzamcza, nieistniejące już domy, ulice i synagogi przywracają do życia fotografie i wspomnienia mieszkańców, archiwizowane przez pracowników ośrodka.

Idea założenia i misja „Bramy Grodzkiej – Teatru NN” urzekła Uczestników, natomiast sama ekspozycja i sposób prezentacji zbiorów wzbudziły zaciekawienie swoją oryginalnością i nowatorstwem. Muzealnictwo w Rosji ma nieco inny charakter, chętniej przedstawiane są losy zbiorowości, a rola jednostki jest umniejszana, stąd największe zainteresowanie wzbudziły historie lublinian, którzy w czasie wojny ratowali Żydów. Opisy, umieszczone w drewnianych skrytkach, były chętnie czytane, a odwaga i poświęcenie Polaków zaskakujące.

Dzięki uprzejmości pani Agnieszki Wiśniewskiej mogliśmy pozostać w urokliwej atmosferze przedwojennego Lublina odwiedzając kamienicę przy ul. Żmigród 1. W pomieszczeniach byłej drukarni „Popularna” dziś swoją siedzibę ma Izba Drukarstwa. Opowieści o pracownikach dawnej drukarni, jej podziemnej działalności, sposoby produkcji papieru, były niezwykle ciekawe jednak uwaga Uczestników skupiała się głównie na przedwojennych maszynach i narzędziach drukarskich. Eksponaty, unikalne na skalę światową i nadal sprawne, dostarczyły wielu wrażeń podczas tej wycieczki.

Czas wolny, który pozostał do obiadu Goście postanowili wykorzystać na wizytę w Kaplicy Trójcy Świętej na Zamku Królewskim. Zachowane w niej freski, ufundowane przez Władysława Jagiełłę, stanowią o unikalności tego miejsca i popularności wśród turystów. Mogłoby się wydawać, iż dla prawosławnych odwiedzających polskie miasta, takie zabytki nie są ciekawe. Należy jednak podkreślić, że freski z XV w. w Polsce (ale także w Rosji) należą do rzadkości, dlatego też chętnie wykorzystano okazję zobaczenia średniowiecznego arcydzieła w kaplicy królewskiej.

Nasze spotkanie już od pierwszego dnia lubelskiego programu odbywały się w budynku Klasztoru Powizytkowskiego, jednak to pani Małgorzata Drozd – Domaciuk, zastępca kierownika Działu Promocji i Komunikacji Centrum Kultury w Lublinie, przybliżyła nam jego historię. Po remoncie dawny kompleks klasztorny został przekształcony w nowoczesne miejsce spotkań z kulturą. Opowieść była niezwykle inspirująca, a Gościom trudno było uwierzyć, że w tym miejscu niegdyś wiedziono zupełnie inny obraz życia. Zagospodarowanie i restytuowanie starych budynków jest tematem stale aktualnym, w wielu miastach zarówno polskich jak i rosyjskich możemy doszukać się przykładów postsocjalistycznych przestrzeni, na które wciąż brak pomysłu, a o ile trudniejsza jest rewitalizacja budynków sakralnych. W Lublinie plan został uwieńczony sukcesem, możemy mieć tylko nadzieję, że takie projekty będą częściej realizowane, także u naszych wschodnich sąsiadów.

Fundacja „Instytut Kultury Cyfrowej”, którą reprezentowała pani Magdalena Kawa, skupia swoje działania w obszarze edukacji medialnej i animacji kultury cyfrowej. Pani Magdalena przedstawiła działalność Fundacji i jeden z jej  projektów „Nowe media – nowa partycypacja”. Jego celem jest upowszechnianie nowych technologii i możliwości jakie dają, a także aktywizacja lublinian w zakresie partycypacji medialnej. Chociaż użytkowników Internetu jest coraz więcej, to mimo wszystko jego możliwości w dużym stopniu nie są wykorzystywane. Uczestnicy potwierdzili celowość tego typu projektów, próbowali przełożyć go na znane sobie realia i starali się uzyskać jak najwięcej informacji dot. jego organizacji i realizacji.

Czwartkowe spotkania otwierała prezentacja pt. „III szczebel samorządu lokalnego na przykładzie województwa lubelskiego”, przygotowana przez pana Jerzego Kaczmarskiego, Zastępcę Dyrektora Departamentu Organizacyjno – Prawnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego. Podczas spotkania przedstawiony został zakres obowiązków marszałka, praca zarządu i urzędu marszałkowskiego. Zaciekawienie wywołały inwestycje, które zostały zakończone lub podjęte w ostatnich latach w województwie lubelskim, a zwłaszcza celowość budowy lotniska czy środki na sfinansowanie projektów. Pan Jerzy wyczerpująco opowiedział też o inwestorach zagranicznych i pozyskiwaniu środków z Unii Europejskiej na rozwój infrastruktury województwa.

Podczas naszej wizyty w Lublinie, który słynie ze swoich uniwersytetów,  nie mogło zabraknąć spotkania z przedstawicielem środowiska akademickiego. Dlatego też, po wizycie w Urzędzie Marszałkowskim przejechaliśmy na Drogę Męczenników Majdanka 70, gdzie mieści się Instytut Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Tam oczekiwał nas Dyrektor Instytutu, pan prof. dr hab. Karol Klauza oraz dr Łukasz Jasina. Po oficjalnym powitaniu Gości przez Dyrektora, rozpoczęło się spotkanie pt. „Lublin jako ośrodek dziennikarstwa zajmującego się problematyką wschodnią”. Pan Łukasz przybliżył historię założenia i działalności Uniwersytetu, następnie opowiedział o jego kontaktach, doświadczeniach i efektach współpracy ze wschodnimi placówkami oświatowymi. Poza działalnością dziennikarską i naukową pana Łukasza, zainteresowanie Uczestników wzbudziła także jego praca członka redakcji „Kultury Liberalnej” i zespołu Fundacji Res Publica Nowa, o której także mogli się wiele dowiedzieć.

Dzięki uprzejmości pani Barbary Wybacz, Dyrektorki Akademickiego Centrum Kultury UMCS „Chatka Żaka” mogliśmy zwiedzić Inkubator medialno–artystyczny Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie. Ten ośrodek, wyjątkowy w skali Polski, wywarł na Gościach ogromne wrażenie. Pracownicy poszczególnych działów Inkubatora oprowadzili nas i opowiedzieli o możliwościach, jakie dają studio telewizyjne, zespół emisyjny radiowy i pracownia komputerowa. Do każdego z pomieszczeń mogliśmy wejść, poznaliśmy tajniki realizacji materiałów telewizyjnych w studio, czy późniejszego montażu. Zachwyt wzbudziła wielofunkcyjna sala telewizyjna i jej wyposażenie – jedne z najnowocześniejszych kamer, wallbox, wyposażenie audio. Niektórym trudno był uwierzyć, że studenci w Polsce mają możliwość kształcić się i zdobywać doświadczenie w takich obiektach. Akademickie Radio Centrum, jedna z najczęściej słuchanych radiostacji w Województwie Lubelskim, zdumiało swoim profesjonalizmem, przygotowywanymi materiałami i oczywiście wyposażeniem. Wrażenia po wizycie w „Chatce Żaka” w rozmowach Uczestników pozostały na długo.

By bliżej poznać inne obiekty należące do UMCS udaliśmy się na spacer z panią Izabelą Pastuszko, autorką książki „Architektura Dzielnicy Uniwersyteckiej w Lublinie”. Dzięki pełnym pasji opowieściom  pani Izabeli, Uczestnicy w inny, nowy sposób spojrzeli na postmodernistyczne gmachy budynków, które częściej odstraszają niż zwracają uwagę. Urbanistyczne kompleksy i przestrzenie postsocjalistyczne możemy spotkać w wielu miastach, ważnym jest jednak dostrzeżenie ich specyfiki, wyjątkowości. Często architekci wiele ryzykowali „przemycając” w swoich projektach dekoracyjne czy funkcjonalne elementy przeczące przyjętym w ZSRR i PRL zasadom projektowania i budowy.

Emocje tego dnia nie opadały, gdyż po spacerze z panią Izabelą na Gości czekała jeszcze jedna atrakcja – wieczorna wycieczka do urokliwego Zamościa. Wśród Rosjan, Zamość jest uważany za jedną z piękniejszych miejscowości w Polsce, dlatego szczególnie zabiegali o wygospodarowanie czasu choćby na wieczorny spacer po jego magicznych uliczkach.

Szalenie ciekawym dla Gości okazało się spotkanie z panem Piotrem Chorosiem,  głównym specjalistą ds. współpracy z organizacjami pozarządowymi w Urzędzie Miasta Lublin. Pan Piotr przedstawił istotę budżetu partycypacyjnego, konsultacji społecznych i aktywności mieszkańców w częściowym planowaniu inwestycji. Szczególną uwagę zwróciły konsultacje społeczne dot. strategii zmian w mieście - ich popularność wśród lublinian, częstotliwość organizowania i frekwencja. Takie możliwości partycypacji społecznej była zupełnie nieznana naszym wschodnim Sąsiadom, dlatego też pytaniom nie było końca.

Będąc w Lublinie nie sposób pominąć zwiedzania Starego Miasta, Zamku Królewskiego czy Państwowego Muzeum na Majdanku. W piątkowym programie został przewidziany czas na samodzielne zapoznanie się z historycznymi częściami miasta. Spacery po Starówce podczas naszego wyjazdu były niemalże tradycją, natomiast część Zamku Królewskiego wizytowali w środę. Dlatego też Goście zdecydowali udać się do byłego obozu koncentracyjnego na Majdanku i poznać przytłaczającą historia tego miejsca.

Ostatnim z lubelskich spotkań były odwiedziny lokalu przy ul. Cichej 4, gdzie mieści się  Autonomiczne Centrum Społeczne. Pan Michał Wolny, który opowiedział o jego powstaniu i działalności, oprowadził nas też po kamienicy zajmowanej przez Centrum. Fenomen istnienia takich społeczności był znany naszym Gościom, jednak dopiero spotkanie z osobami, które je tworzą pozwoliło na  zrozumienie takich inicjatyw.

Po zakończeniu lubelskiej części programu Grupa powróciła do Warszawy, gdzie zrealizowano ostatnią część wizyty studyjnej.


Zdjęcia są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Mariusza Michalika i innych autorów. Utwór powstał w ramach konkursu „Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2014”, realizowanego za pośrednictwem MSZ RP w roku 2014. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o konkursie „Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2014.


Projekt jest realizowany w partnerstwie z Moskiewską Szkołą Edukacji Obywatelskiej.




Projekt współfinansowany przez Departament Dyplomacji Publicznej i Kulturalnej Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach konkursu „Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2014”.


Poprawiony: piątek, 31 października 2014 15:45
 
Reklama
Reklama