ZMIANA STRONY

Strona archiwalna. Aktualna strona Fundacji Edukacja dla Demokracji to www.fed.org.pl

Łukasz Wenerski: Jaką rolę chciałaby odgrywać w świecie Rosja? PDF Drukuj Email
Wpisany przez Natalia Kertyczak   
piątek, 07 sierpnia 2015 10:23

Zapraszamy do lektury relacji z wyjazdu Łukasza Wenerskiego na seminarium organizowane przez Stockholm Institute of Transition Economics, które odbyło się w dn. 13-16 maja 2015.

W dniach 13-16 maja 2015 miałem przyjemność uczestniczyć w konferencji poświęconej wyzwaniom współczesnego świata oraz roli jaką w tym świecie odgrywa i chciałaby odgrywać Rosja. Czterodniowy zjazd zorganizowany został przez  Stockholm Institute of Transition Economics oraz Association of Schools of Political Studies of the Council of Europe w Szwecji i odbył się na przedmieściach Sztokholmu.  Program konferencji zaskoczył mnie mnogością spotkań oraz ich szerokim wachlarzem tematycznym. Poruszane były tematy, które pogrupować można w 3 duże bloki: politykę, ekonomię oraz kwestie społeczne



W trakcie pierwszego dnia wystąpienia oraz towarzyszące im dyskusje koncentrowały się na sytuacji na światowych rynkach gospodarczych oraz zmianach politycznych zachodzących we współczesnym świecie.  Fredrik Erixon dyrektor brukselskiego think tanku European Centre for International Political Economy (ECIPE) zarysował szanse oraz wyzwania stojące przed światową gospodarką, podkreślając, że sytuacja jest lepsze niż kilka lat temu, jednakże nie można mówić o stabilizacji na rynkach światowych.  Erixon krytykował  politykę zbyt dużego zadłużania się państw. Rządy niewiele nauczyły się z ostatniego kryzysu i jego zdaniem obecna polityka ekonomiczna przyniesie sporo problemów w przyszłości.  Fiedrik Erixon wyjaśnił również  jak głębokie zmiany zachodzą na światowych rynkach. Handel globalny przestaje być, jego zdaniem, ważnym motorem wzrostu gospodarczego państw, co raz większe znaczenie będą odgrywały natomiast relacje regionalne, gdzie wszystkie państwa będą  pomiędzy sobą handlować towarami wysokoprzetworzonymi.  Erixon zaprezentował krytyczne stanowisko wobec obecnego kształtu strefy euro, podkreślając, że wspólna waluta jest jak najbardziej potrzebna, ale powinna zrzeszać państwa o bardzo zbliżonym rozwoju gospodarczym.

Kolejny wykład poprowadził Piotr Świtalski, pracujący na co dzień w Radzie Europy. Zdaniem Świtalskiego światowy ład politycznych ulegnie w ciągu najbliższych 30 lat znaczącym zmianom.  Obecne modele  państwowe wyraźnie się dezaktualizują, podobnie infrastruktura instytucjonalna, dlatego niezbędne są reformy, które wprowadzą na scenę polityczną zarówno nowe modele państw, ja i nowe instytucje międzynarodowe, które będą w stanie przezwyciężyć pojawiające się problemy. Wśród głównym problemów Świtalski wymienił budowę nowej infrastruktury  globalnego bezpieczeństwa, konieczność budowy nowych modeli wzrostu, boom demograficzny (poza Europą) oraz zmiany klimatu.

Bardzo interesujący wykład, poświęcony sytuacji wewnętrznej w Rosji przedstawił Nikołaj Pietrow, pracujący m.in.  w  Wyższej Szkole Ekonomii w Moskwie. W sposób krytyczny odnosił się on do obecnej polityki władz rosyjskich, podkreślając, że działania Kremla prowadzą do rosnącej samoizolacji państwa na arenie międzynarodowej. Pietrow krytykował również politykę gospodarczą władz, która doprowadziła państwo do „de-modernizacji”. Zdaniem Pietrowa krach obecnego systemu władzy w Rosji jest nieuchronny. Obecny system nie produkuje nowych kadr dla utrzymania „status quo” w dłuższej perspektywie, dlatego zmiana powinna nastąpić za kilka lub kilkanaście lat.

Podczas  drugiego dnia konferencji poruszane były kwestie dotyczące tematyki praw człowieka oraz rozwoju społeczeństwa, w tym społeczeństwa obywatelskiego.   Interesujący wykład zaprezentował Tomasz Zarycki z Uniwersytetu Warszawskiego , który przedstawił różne koncepcje rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Ponadto Zarycki opisał również jak jego zdaniem wygląda współczesna polska inteligencja.

Interesujący wykład zaserwował słuchaczom Andrej Zubow, który rozważał czym była koncepcja „swobody” na przestrzeni wieków w różnych regionach świata oraz, posługując się między innymi wyraźnie rozbieżnym rozumieniem swobody w Europie i Azji, tłumaczył dlaczego w Rosji nie da się zbudować nowego Singapuru.
Kolejny dzień wizyty w Szwecji rozpoczął się od wystąpienia Mony Tousen z organizacji „Publish what  you pay”. Organizacja ta zajmuje się monitoringiem działalności koncernów wydobywczych i walką z ewentualnymi naruszeniami dokonywanymi przez te firmy. Działalność koncernów energetycznych była przez Mone Tousen bardzo krytykowana. Podkreślała ona, że nierzadko zdarza się, że  organizacje zamieszane są w działania korupcyjne, unikają płacenia podatków a nawet wspierają niedemokratyczne reżimy, jeżeli te zapewniają im dostęp do zasobów.

Ważny wykład dotyczący pozycji międzynarodowej Rosji (istotne uzupełnienie wystąpienia Nikołaja Pietrowa, który skoncentrował się na polityce wewnętrznej Rosji) zaprezentował Bobo Lo, niezależny analityk, współpracujący m.in. z Chatham House. Zdaniem Bobo Lo marzeniem Putina jest, żeby Rosję znów zaczęto postrzegać jako jednego ze światowych liderów (na równi z USA i Chinami), jednakże Rosja nie ma szans na uzyskanie takiej pozycji.  Co więcej, Bobo Lo podkreślił, że atakiem na Ukrainę Rosja nie wzmocniła, ale osłabiła swoją pozycję na arenie międzynarodowej, o czym świadczą następujące argumenty: Ukraina stała się bardzie pro-zachodnia; Rosyjska gospodarka traci ze względu na sankcje; USA musiało się zaangażować w konflikt; NATO „obudziło się” po wielu latach stagnacji.

Trzeciego dnia konferencji swoje wystąpienie mieli również Władysław Inoziemcow i Julia Żukowa, którzy dużo miejsca poświęcili na dyskusję o potencjale gospodarczym Rosji.

Konferencję zamykały wystąpienia Jewgienija Gontmachera oraz Władimira Ryżkowa. Gontmacher, który na co dzień zajmuje się zagadnieniami polityki społecznej podkreślał, że kapitał ludzki w Rosji stoi na bardzo niskim poziomie. Niestety  w Rosji często brakuje profesjonalnego zarządzania, a wielu ludzi po doświadczeniach poprzedniej epoki, nie nauczyło się jeszcze efektywnie pracować.  Dużym problemem jest atomizacja społeczna i brak troski o dobro wspólne (drogi, budynki użyteczności publicznej, itp.).  Zdaniem Gontmachera Rosja miała ogromną szanse na przeprowadzenie ważnych reform socjalnych , gdy w budżecie państwowym pojawiły się pieniądze pochodzące ze sprzedaży ropy i gazu. Niestety szansa została zaprzepaszczona.

Cztery dni dyskusji podsumował Władimir Ryżkow, który w swoim wystąpieniu wskazywał, że rosyjski reżim autorytarny staje się coraz mocniejszy, a swoją władzę udaje mu się legitymizować wysokim poparciem społecznym.  Ryżkow odniósł się również do pogarszającej się sytuacji rosyjskich NGO, podkreślając, że władza może sobie pozwolić na niszczenie  organizacji pozarządowych, ponieważ te często są negatywnie postrzegane przez społeczeństwo.   

Wizyta w Szwecji i udział w spotkaniach zorganizowanych przez Stockholm Institute of Transition Economics oraz Association of Schools of Political Studies of the Council of Europe były ekscytującym doświadczeniem. Dzięki udziałowy w konferencji nie tylko uzupełniłem swoją wiedzę, ale poznałem również wiele nowych, interesujących osób. Jestem przekonany, że  wielu z uczestników z przyjemnością weźmie udział w kolejnych edycjach projektu.


Tekst: Łukasz Wenerski, Instytut Spraw Publicznych





Udział polskich uczestników w seminarium był możliwy dzięki projektowi „Edukacja obywatelska: wymiana polsko-rosyjska” współfinansowanego przez Departament Dyplomacji Publicznej i Kulturalnej Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach konkursu „Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2015”.



Poprawiony: piątek, 07 sierpnia 2015 10:29
 
Reklama
Reklama