ZMIANA STRONY

Strona archiwalna. Aktualna strona Fundacji Edukacja dla Demokracji to www.fed.org.pl

Agnieszka Makowska: Edukacja obywatelska we współczesnym świecie PDF Drukuj Email
Wpisany przez Natalia Kertyczak   
czwartek, 19 listopada 2015 16:47

Seminarium „Edukacja obywatelska we współczesnym świecie”, które odbyło się w Stambule w dn. 2-4 listopada 2015 roku, zostało zorganizowane w ramach programu Centrum im. Wergelanda z Norwegii. Stambulskie seminarium było jednym z serii spotkań uczestników projektu Centrum – nauczycieli, wykładowców, działaczy kultury z różnych regionów Federacji Rosyjskiej.

Trzydniowe seminarium zostało pomyślane jako połączenie teoretycznych rozważań na temat tego czym jest i jakie ma znaczenie edukacja obywatelska dla współczesnego społeczeństwa z praktycznymi warsztatami, na których omawialiśmy konkretne problemy.

Podczas pierwszego dnia seminarium, mieliśmy okazję posłuchać rozważań Dawida Kerra na temat tego, czym jest edukacja obywatelska w naszych czasach oraz na jakie potrzeby ona odpowiada i jakie korzyści płyną z kształcenia młodych ludzi w ich obywatelskości. Następnie Aleksiej Kara-Murza w swym historiozoficznym wystąpieniu starał się odnaleźć tradycje edukacji obywatelskiej w historii Rosji, sięgając do czasów Piotra I i reform za czasów Aleksandra II.

Aleksiej Lewinson z Centrum Lewady w swoim wystąpieniu skupił się na skomentowaniu ostatnich wyników badań Centrum na temat nastrojów panujących w rosyjskim społeczeństwie. Te od roku nie podlegają drastycznym zmianom i nadal w większości mieszkańcy Federacji Rosyjskiej popierają politykę prezydenta oraz aneksję Krymu – na poziomie 84%, widzą (75%) swoich największych wrogów w państwach zachodnich, przede wszystkim USA oraz najważniejszych państwach Unii Europejskiej. Jednocześnie podkreślał rosnące nastroje ksenofobiczne wśród młodych ludzi, którzy w grupie pomiędzy 18 a 24 rokiem życia aż w 70% podzielają twierdzenie, że Rosja powinna być tylko dla Rosjan.

Na warsztatach zastanawialiśmy się między innymi, co oznacza pojęcie „wolny obywatel”, czym różni się od poddanego. W grupach uczestnicy warsztatu opracowywali definicję obywatela i poddanego. Wszyscy byli zgodni, że tym, co odróżnia obywatela od poddanego, jest fakt, że ten pierwszy bierze na siebie odpowiedzialność za swe najbliższe otoczenie, a także w szerszym kontekście, poprzez udział w różnych wydarzeniach, za państwo, że nie jest mu wszystko jedno, że wymaga nie tylko od siebie, ale także od państwa przestrzegania prawa.

Drugi dzień seminarium, choć zaczął się od wykładu Hakana Altinaia o edukacji obywatelskiej i obywatelskości w czasach globalizacji, w dużej mierze miał charakter polski – uczestnicy mieli możliwość wysłuchania wystąpień dwóch ekspertów z Polski, Karola Mazura i Jakuba Niewińskiego oraz uczestnictwa w warsztatach stałej trenerki Centrum im. Wergelanda z Norwegii, Marzeny Rafalskiej nt. dyskryminacji w szkole.

Po wystąpieniu Karola Mazura, kierownika działu edukacyjnego Muzeum Powstania Warszawskiego, posypały się pytania o to, jak Muzeum radzi sobie z tak trudnymi tematami, jak stosunki polsko-żydowskie, czy w Polsce jest prowadzony na ten temat publiczny dyskurs. Dyskusja pokazała także, jak wiele jest jeszcze „białych plam” w historii stosunków polsko-rosyjskich, faktów, które nie są znane szerszym kręgom, a które w bezpośredni sposób wpływają na interpretację różnych także współczesnych procesów.

Prezentacja Karola Mazura niejako sprowokowała także pytania dotyczące najnowszej historii Rosji – deportacji prowadzonych przez rząd Związku Radzieckiego np. z terenów Kaukazu Północnego czy zjawiska gloryfikacji dawnych czasów i samego Stalina. Te trudne pytania w wielu przypadkach pozostały bez odpowiedzi. Choć nie ulega wątpliwości, że każdy z uczestników – nauczycieli, wykładowców pracujących z młodymi osobami, uczniami, studentami, musi je przepracować.
Kolejne wystąpienie – Jakuba Niewińskiego, nauczyciela, tegorocznego laureata Nagrody im. Ireny Sendlerowej o edukacji międzykulturowej, mogło stanowić odpowiedź także na pytania uczestników o to, jak dyskutuje się o problemie stosunków polsko-żydowskich w Polsce. Jakub Niewiński zaprezentował projekty, które realizował wspólnie ze swoimi uczniami. Mówił między innymi o autorskim projekcie klasy interdyscyplinarnej, projektach edukacyjnych takich jak „Wspólna przeszłość. Wspólna pamięć”, w ramach którego wraz z młodzieżą poznawał historię rodziny Markowiczów – goślińskich Żydów, których potomkowie z Izraela oraz Stanów Zjednoczonych w 2007 roku odwiedzili ich miasto, czy projekt „Domy Pamięci", dzięki któremu młodzież Polski i Litwy w interesujący sposób poznawała trudne epizody z historii obu krajów.

Ostatniego, trzeciego dnia seminarium brałam udział w wykładzie Marzeny Rafalskiej o edukacji o prawach człowieka oraz w warsztatach poświęconych metodzie „forum”, która jest autorskim pomysłem uczestników projektu z Briańska. Przy wykorzystaniu tej metody uczestnicy dyskutowali o bardzo trudnym problemie etnicznych konfliktów we współczesnej Rosji. Metoda dała możliwość przeanalizowania różnych dróg rozwiązania lub na odwrót, pogłębiania tego problemu jakie mogą brać pod uwagę mieszkańcy Rosji. Temat wywołał ogromne emocje. Dzięki „forum” prowadzący pokazali, że nawet tak trudne pytanie o to czy w dzisiejszej Rosji obywatele są zdolni do protestu przeciwko rosnącej ksenofobii i jakie mogą być sposoby jego rozwiązania, można próbować wspólnie i, pomimo emocji, spokojnie przeanalizować.

Tekst: Agnieszka Makowska, Stowarzyszenie Wschodnioeuropejskie Centrum Demokratyczne



Udział polskich uczestników w seminarium był możliwy dzięki projektowi „Edukacja obywatelska: wymiana polsko-rosyjska” współfinansowanego przez Departament Dyplomacji Publicznej i Kulturalnej Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach konkursu „Współpraca w dziedzinie dyplomacji publicznej 2015”.


 
Reklama
Reklama